Rdza brunatna pszenicy – zwalczamy tę częstą chorobę zbóż

Sprawcą rdzy brunatnej jest grzyb Puccinia recondita f. sb. tritici porażający głównie pszenicę. Żywicielami pośrednimi są rośliny z rodzaju rutewka i zdrojówka.

Objawy

Na pszenicy objawy pojawiają się przede wszystkim na liściach, z tego też względu choroba nazywana jest często rdzą liściową. Na blaszce liściowej pojawiają się eliptyczne, pomarańczowo-rdzawe, pylące plamki złożone z zarodników (uredinia) przykrytych skórką. Powierzchnia pokrywająca uredinia pod ich naporem pęka. Rdzawe plamki mogą być widoczne na liściach w pojedynczych grupkach lub w większych skupieniach. Zarodniki mogą się pojawiać również na pochwach liściowych, źdźbłach i kłosach, przykryte skórką, która nie pęka. W efekcie porażenia blaszki liściowe żółkną. W następnym etapie na spodzie liści pojawiają się czarne, okrągłe lub podłużne drobne plamki (telia), które mogą się zlewać w większe powierzchnie. Na pochwach liściowych i źdźbłach zarodniki te są wydłużone, ułożone równolegle do unerwienia.

Rozwój choroby

Optymalne warunkami do rozwoju rdzy brunatnej to temperatura powietrza od 12,5°C do 25°C (najlepiej 15–18°C) i wysoka wilgotność (rosa, mgła). Infekcjom sprzyjają również płytka orka, niedobór potasu czy obfite nawożenie azotem. Rdza brunatna jest powodowana przed pełnocyklicznego i dwudomowego grzyba, który rzadko poraża rośliny pośrednie, głównie pszenicę. Latem rozwija się na samosiewach. Ostra i bezśnieżna zima dziesiątkuje jego zarodniki. Po przeciętnej zimie objawy rdzy pojawiają się w połowie czerwca, po łagodniej już w połowie maja.

Szkodliwość

Rdza brunatna pszenicy w naszym kraju występuje powszechnie. Masowe infekcje zasiewów są zauważalne najczęściej w lipcu. Z tego też względu choroba nie wyrządza wielkich strat w plonie ziarna, bo w większości regionów wynoszą 5–8%. Jedynie w cieplejszych częściach Polski, o łagodniejszych zimach, poziom strat może być nieco wyższy (nawet 30%).

Zapobieganie i zwalczanie

  • niszczenie samosiewów
  • zrównoważone nawożenie
  • prawidłowe zabiegi agrotechniczne
  • opryski fungicydami o dużej skuteczności (f. triazolowe, strobilurynowe, benzimidazolowe)
  • uprawa odmian odpornych na rdzę brunatną

Odmiany pszenicy ozimej o dużej odporności na rdzę brunatną (COBORU 2013): Elipsa, KWS Dacanto, Oxal, KWS Magic, Speedway, Platin, Pengar

Odmiany pszenicy jarej o dużej odporności na rdzę brunatną (COBORU 2013): Tybalt, KWS Torridon

Tabela 1. Próg szkodliwości

Termin obserwacji

Próg szkodliwości

Faza krzewienia

10–15% liści z pierwszymi objawami porażenia

Faza strzelania w źdźbło

10% źdźbeł z pierwszymi objawami porażenia

Pełnia kłoszenia

Pierwsze objawy porażenia na liściu podflagowym lub flagowym

 

Autor: Joanna Żołnierkiewicz

Bibliografia:

Fiedorow Z., Weber Z., „Choroby roślin uprawnych”, Wyd. Medix Plus, Poznań 1998 r., s. 38.

Hołubowicz-Kliza G., Korbas M., „Rolniczy atlas chorób”, Wyd. IUNG-PIB, Puławy 2012 r., s. 287.

Kalinowski M., „Ochrona pilnie potrzebna” [w:] „Tygodnik Poradnik Rolniczy”, nr 23/2013 r., s. 19.

Kryczyński S. (red.), „Choroby roślin w uprawach rolniczych”, wyd. SGGW, 2010 r., s. 117–119.

Kryczyński S., Weber Z. (red.), „Fitopatologia tom 2”, PWRiL, Warszawa 2011 r., s. 418–420.

Kurus K., „Integrowana ochrona zbóż” [w:] „Lubelskie Aktualności Rolnicze”, nr 6/2014 r., s. 22.

„Program Ochrony Roślin Rolniczych”, wyd. Hortpress, Warszawa 2014 r.

ROŚLINY WCALE NIE TAKIE ZNANE! SPRAWDŹ SIĘ W NIECODZIENNYCH PYTANIACH

[1/10] Które drzewo w średniowiecznej Europie było czczone jako symbol boga piorunów?

Dodaj komentarz

Rynek Rolny to pierwszy profesjonalny branżowy portal rolniczy z giełdą rolną. Darmowe ogłoszenia rolnicze i aktualne ceny produktów rolnych. Sprzedawaj i Kupuj z nami!

Grochowska 341 lok. 69
03-822 Warszawa, Polska

Telefon: 790 025 265, 790 540 404

Email: kontakt [małpa] rynek-rolny.pl

Newsletter

Fundusze Europejskie – dla rozwoju innowacyjnej gospodarki