Ochrona rzepaku

Ciekawe porady, wskazówki, artykuły, informacje, opinie, komentarze i zdjęcia związane z tematem: Ochrona rzepaku

Rzepak
Oprysk rzepaku przeciw chwastom i chorobom

Pielęgnacja łanu rzepaku ogranicza się do chemicznego zwalczania chwastów, chorób oraz regulacji wzrostu roślin. Środki ochrony roślin należy stosować zgodnie z zaleceniami IOR (Instytut Ochrony Roślin) oraz należy pamiętać o ich bezpiecznych sposobie aplikacji, który nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i środowiska.

Choroby roślin
Przegląd najczęstszych chorób rzepaku, a także metody ochrony i ich zwalczania!

Każdego roku obserwuje się kilkunastoprocentowe straty w plonie rzepaku spowodowane chorobami grzybowymi, które w warunkach ciepłej i wilgotnej pogody mogą sięgać nawet 50%. Do tych najgroźniejszych należą: zgorzel siewek, sucha zgnilizna kapustnych, czerń krzyżowych, zgnilizna twardzikowa, cylindrosporioza oraz szara pleśń. W mniejszym nasileniu i rzadziej pojawiają się: werticilioza, kiła kapusty, mączniak prawdziwy oraz mączniak rzekomy kapustnych.

Szkodniki upraw
Pomrowik plamisty upodobał sobie twoją uprawę rzepaku? Oto metody zwalczania i dalszej ochrony

Pomrowik plamisty to bezmuszlowy, jasnobrązowy, lekko nakrapiany ślimak, który występuje powszechnie w całym kraju. Preferuje stanowiska wilgotne i zacienione. Jest wszystkożerny, uszkadza wiele roślin uprawnych i dziko rosnących. Wyjątkowo żarłocznie atakuje plantacje rzepaku położone na ciężkich i wilgotnych glebach próchniczych, gliniastych oraz ilastych.

Szkodniki upraw
Miniarka kapuściana – przedstawiamy metody ochrony rzepaku i zwalczania tego szkodnika

Na rzepaku żerują trzy gatunki muchówek: pryszczarka kapustnik, śmietka kapuściana i miniarka kapuściana. Ostatnia z nich należy do rodziny miniarkowatych i powszechnie występuje w całym kraju. Prócz rzepaku, miniarka chętnie wybiera także inne rośliny z rodziny kapustowatych, zarówno uprawianych, jak i dzikorosnących. Mimo częstego pojawiania się na plantacjach rolnych, zwykle nie powoduje szkód o znaczeniu gospodarczym.

Rzepak
Uprawa rzepaku krok po kroku

zabiegów ochronnych przy użyciu insektycydów. Ochronę rzepaku przed szkodliwymi owadami  można łączyć z ochroną przed chorobami. Regulatory wzrostu W celu poprawienia kondycji roślin, zwłaszcza w stresowych warunkach (susza, przemrożenia czy zasolenia), można stosować regulatory wzrostu. Ograniczają one wysokość roślin rzepaku, co zmniejsza nadmierne wyniesienie pąka wierzchołkowego.

Szkodniki upraw
Słodyszek rzepakowiec – najgroźniejszy szkodnik rzepaku!

dla przyszłorocznych słodyszków. Ochrona rzepaku przed szkodnikiem Do działań profilaktycznych, chroniących plantację rzepaku przed słodyszkiem, należą: staranne zabiegi uprawowe, izolacja przestrzenna od innych roślin krzyżowych i warzyw kapustnych oraz wysiew odmian wcześnie wznawiających wegetację wiosną. Oprócz tego należy przeprowadzać systematyczną obserwację wzrokową, bądź użyć do tego

Szkodniki upraw
Gnatarz rzepakowiec – żarłoczny jesienny szkodnik rzepaku ozimego

nawet zamierają. Sposoby ochrony rzepaku Zwykle, by uniknąć szkodników jesiennych, w tym gnatarza rzepakowca, wystarczy zastosować odpowiednie zabiegi ochronne, z rzadka natomiast konieczne jest opryskiwanie chemiczne. Do działań profilaktycznych należą: wczesny siew nasion, izolacja przestrzenna, zwiększenie norm wysiewu nasion i przede wszystkim ich zaprawa, przy użyciu

Pszenica
Uprawa pszenicy ozimej - wszystko co wiedzieć trzeba!

rośliny szybko rosnące: gorczyca biała, rzepak, rzepik, rzodkiew oleista. Na uprawę przedsiewną składają się orka i zabiegi doprawiające glebę. Głębokość orki powinna być średnia, wykonana na 2- 3 tygodniem przed siewem. Zabieg ten ma na celu odwrócenie wierzchniej warstwy gleby, naruszając jej naturalny układ. Silnie napowietrza i przesusza

Rośliny pastewne
Życica wielokwiatowa ‒ trawa na międzyplon, pasze i pastwisko!

i choroby. Zaniedbania i zła ochrona rzepaku, a także innych upraw przed życicą, mogą prowadzić do dużych strat. W sadach poleca się zastosować herbicydy zwalczające życicę. Niektóre z nich, jak Agrofosat 360 SL i Agro Glyphosat 360 SL, stosuje się przed założeniem sadu, inne zaś już w trakcie

Choroby warzyw
Zgorzel siewek – wiosenna choroba wielu upraw

cukinia, bakłażan, patison, jak i rzepak, rzepik i różne odmiany gorczycy. Na wszystkich warzywach choroba objawia się w taki sam sposób: atakuje rośliny tylko na poziomie rozwoju siewek i stopniowo uszkadza łodygę, w wyniku czego roślina się przewraca, zaczyna więdnąć i stopniowo obumierać.   Szkodliwość

Choroby warzyw
Zgnilizna twardzikowa atakuje! Jak chronić uprawy? Sprawdź!

sezonie, ani do zjedzenia. W rzepaku, rzepiku, gorczycach i innych roślinach krzyżowych grzybnia wypełnia łodygi zainfekowanych egzemplarzy, a w skrajnych przypadkach zaczyna się roznosić na liście i pędy. Zgnilizna twardzikowa coraz częściej zaczyna atakować warzywa psiankowate, czyli na przykład pomidory i paprykę. Biały nalot grzybni pojawia się najczęściej na owocach,

Kapusta
Nasiona kapusty - charakterystyka dobrego materiału siewnego

pamiętać również o izolacji przestrzennej od rzepaku, rzepiku oraz chwastów takich jak gorczyca polna czy rzodkiew świrzepa, ponieważ kapusta może krzyżować się z tymi gatunkami. Ceny nasion Ceny nasion kapusty są bardzo zróżnicowane i w dużym stopniu zależą od odmiany. Nasiona odmian mieszańcowych (F1) są droższe od

Rzepak
Rzepak ozimy - wymagania, uprawa, odmiany i agrotechnika

trzodę chlewną). Nasiona rzepaku mogą być również przetwarzane na biopaliwo, które jest wykorzystywane w silnikach wysokoprężnych. Oprócz tego nasiona rzepaku mogą służyć do produkcji: olejów i smarów, powłok ochronnych (np. farby olejne), środków powierzchniowo czynnych (np. mydła), ekologicznych rozpuszczalników czy ekologicznych wykładzin podłogowych. Słoma rzepaku może być

Rzepak
Rzepik ozimy - roślina często mylona z rzepakiem. Poznaj sposoby jego uprawy

zależności od stanowiska powinna wynosić 3–6 kg nasion/ha. Może być ona zwiększona, ponieważ rzepik bardzo dobrze znosi nadmierne zagęszczenie i nie ulega zbytniemu wybujaniu, nawet jeśli zostanie przenawożony azotem. Jego wysiew może być prowadzony w wąskie rzędy. Do ochrony upraw rzepiku przeciwko agrofagom można stosować opryski herbicydami. Wykorzystuje się do tego

Rzepak
Siew rzepaku - jeden z najważniejszych elementów agrotechniki

30-35 roślin/ m2. Zbyt niska obsada roślin po przezimowaniu stanowi podstawę dla korekty ustalanych dawek nawożenia azotowego i chemicznych zabiegów ochronnych. Skuteczne przeciwdziałanie stresom roślin budzi coraz większe zainteresowanie plantatorów rzepaku. Rośliny traktowane substancjami stymulującymi wzrost lepiej radzą sobie w warunkach działania silnych mrozów, suszy czy zasolenia. Ponadto charakteryzują

Szkodniki upraw
Chowacz brukwiaczek – uciążliwy chrząszcz zagraża rzepakowi!

podatne są na choroby, w tym przede wszystkim na: suchą zgniliznę, zgniliznę twardzikową i szarą pleśń. Sposoby ochrony uprawy Nieprawidłowo prowadzona ochrona uprawy rzepaku, czyli brak podorywek i upraw orkowych oraz postępujące uproszczenia agrotechniczne przyczyniają się do wzrostu liczebności nie tylko chowacza brukwiaczka, lecz także wszelkich szkodników.

Szkodniki upraw
Pchełka rzepakowa – niepozorny szkodnik rzepaku czyha!

a przy żerowaniu 2‒3 larw na roślinie zamieranie. Prócz tego w mroźne zimy rzepak uszkodzony przez pchełki obumiera, choć razem z nim giną również larwy owadów, co w znaczny sposób ogranicza ich występowanie w następnych latach. Ochrona Zmniejszeniu występowania pchełki sprzyja prawidłowa agrotechnika, izolacja przestrzenna od innych

Szkodniki upraw
Pryszczarek kapustnik – groźny szkodnik rzepaku, zwłaszcza w parze z chowaczem podobnikiem!

duże straty w plonach, pojawiają się samosiewy, a ubytki dają możliwość zainfekowania przez choroby. Na rzepaku ozimym szkody wyrządza głównie pierwsze pokolenie pryszczarka kapustnika, zaś najwięcej defektów roślin stwierdza się w pasie brzeżnym plantacji. Metody ochronne i monitoring uprawy Najlepszą metodą ochronną plantacji rzepaku jest właściwe przeprowadzanie

Szkodniki upraw
Pchełki ziemne – objawy żerowania i metody zwalczania tych szkodników

które wgryzają się do wnętrza głównego nerwu liściowego i wyjadają niewielkie otwory. Objawy żerowania pchełek można pomylić z tymi, powodowanymi przez: gnatarza rzepakowca, tantnisia krzyżowiaczka lub ślimaki. Ochrona Najlepszą ochroną plantacji rzepaku przed pchełkami będzie unikanie zakładania uprawy w miejscu, gdzie wcześniej były uprawiane rośliny z rodziny

Szkodniki upraw
Rolnice – nocne motyle atakują rzepak!

mylnie przypisywane larwom gnatarza rzepakowca, gąsienicom bielinków lub ze względu na pojawiający się śluz na roślinach – ślimakom. Po destrukcyjnym działaniu gąsienic rośliny zamierają, a w miejscu ich pasożytowania powstają przerzedzenia zasiewów, przy czym zwykle pierwsze straty uwidaczniają się na obrzeżach pola. Profilaktyka Ochrona upraw rzepaku przed

Szkodniki upraw
Tantniś krzyżowiaczek – uciążliwy motyl, pasożytujący na liściach rzepaku

Objawy pasożytowania gąsienic mogą być błędnie przypisane innym owadom takim jak: pchełki, rolnice i gnatarze rzepakowce. Cechą rozpoznawczą tantnisia jest to, że po dotknięciu zwija się w podkówkę i spuszcza na ziemię po przędzy. Ochrona uprawy Działania chroniące uprawę rzepaku powinny koncentrować się na starannych pracach agrotechnicznych.

Szkodniki upraw
Uwaga na mszycę kapuścianą w czasie kwitnienia rzepaku! Metody zwalczania szkodnika

rozwoju rośliny, kwiaty i łuszczyny często żółkną, nasiona nie wykształcają się, a osłabiona roślina jest znacznie podatniejsza na choroby. Ochrona uprawy Ochrona uprawy rzepaku polega przede wszystkim na starannym wykonywaniu prac agrotechnicznych, wyizolowaniu przestrzennemu uprawy od innych roślin kapustnych, wczesnym wysiewie nasion i ich zaprawie chemicznej, a

Szkodniki upraw
Chowacz podobnik – owad żerujący w łuszczynach rzepaku

łuszczyn i nasion, a wygryzienia często wykorzystywane są przez innego, znacznie groźniejszego szkodnika – pryszczarka kapustnika do składania jaj. Plantacji rzepaku najbardziej zatem zagraża jednoczesne występowanie tych dwóch szkodników. Metody ochrony Nieprawidłowo prowadzone zabiegi agrotechniczne przyczyniają się do wzrostu liczebności chowacza podobnika, w związku z tym należy

Szkodniki upraw
Strzeżmy rzepak przed śmietką kapuścianą – niebezpieczną muchówką!

bocznych. Zaatakowane rośliny żółkną, a przy znacznych uszkodzeniach dochodzi do zahamowania rozwoju i obumarcia. Ponadto uszkodzony rzepak jest podatniejszy na przemarzanie, niekiedy wylega i wcześniej dojrzewa, a także jest porażany przez choroby i infekcje. Ochrona W zmaganiach ze śmietką kapuścianą najważniejsze są profilaktyczne działania chroniące uprawy rzepaku,

Rośliny lecznicze
Tasznik pospolity - opis, charakterystyka, zdjęcia, zwalczanie

bardzo szybko, należy zastanowić się nad ochroną chemiczną. Zarejestrowano bardzo wiele różnych środków odpowiednich do zwalczania tasznika pospolitego. Ich wybór powinien być podyktowany takimi względami jak zalecana dawka i pora robienia oprysku, ale przede wszystkim należy je dobrać do typu uprawy.   Rzepak Tasznik pospolity

Gorczyca
Uprawa gorczycy białej - wymagania, uprawa, terminy siewu i zbioru

na przestrzeganiu prawidłowej agrotechniki. Przykładowo należy unikać uprawy gorczycy po rzepaku, a plantacje gorczycy i rzepaku powinny być izolowane od siebie. Można również stosować metody biologiczne polegające na wykorzystywaniu owadów pożytecznych. Przy stosowaniu metody chemicznej w ochronie gorczycy przed szkodnikami należy przestrzegać ściśle określonych zasad dla danego środka. Ilość mątwika burakowego

Tytoń
Uprawa tytoniu w Polsce - wszystko, co powinieneś wiedzieć!

m, aby podczas zabiegów ochronnych i zbiorów ciągnik miał ułatwiony przejazd. Tytoń można wysadzać ręcznie lub mechanicznie. Przy mechanicznym sadzeniu należy pamiętać o tym, aby rośliny były bardziej wyrośnięte. Najlepiej przy takiej metodzie stosować rozsadę pochodząca z wielokomórkowych tac. Po upływie kilku dni po posadzeniu należy przeprowadzić dosadzanie w

Chwasty
Jak rozpoznać i zwalczyć rumian polny? Odpowiadamy!

uszkadza korzenie, a wiosenne z kolei, uszkadza część naziemną rzepaku. Usuwanie mechaniczne rumianu i innych chwastów daje skuteczność do 60 proc. Aby efekt był lepszy, można zastosować środki chemiczne, zawsze jednak po wykonanych zabiegach mechanicznych, ponieważ dzięki zachowaniu tej kolejności usuwamy chwasty i ochraniamy łan zboża przez nadmiernym skupiskiem innych roślin,

Chwasty
Natrętne tobołki polne. Podpowiadamy, jak wygrać z tym chwastem

się sporadycznie), kukurydzę, koniczyny i inne rośliny motylkowe. Duże szkody powoduje w rzepaku, gdzie jest nośnikiem chorób grzybiczych i pasożytów typowych dla roślin kapustowatych. (...) Tobołki polne to bardzo uciążliwy chwast, dlatego należy wykorzystać wszystkie naturalne sposoby ochrony uprawy przed ich ewentualnym pojawieniem się. Zachowanie czystości materiału przeznaczonego na

Rośliny pastewne
Uprawa jęczmienia ozimego w pigułce - wymagania, siew, pielęgnacja i zbiór

Przykładowo Aminopielik Super 464 SL zwalcza chabra bławatka, dymnicę pospolitą, farbownika polnego, ostrożeń polny, przytulię czepną, chwasty rdestowate, rumianowate oraz samosiewy rzepaku. Choroby jęczmienia W integrowanej ochronie jęczmienia ozimego przed chorobami ważne jest zaprawianie ziarna, co uniemożliwia przenoszenie się chorób przez materiał siewny oraz ogranicza rozwój niektórych

Pszenżyto
Pszenżyto ozime – wiadomości o cechach i agrotechnice odmian ozimych

Na stanowiskach, gdzie wcześniej uprawiane były zboża, rzepak bądź rośliny strączkowe, należy przeprowadzić pełen zestaw uprawek, w których skład wchodzi orka podorywka i bronowanie. Po (...) pszenżyta ozimego można zaliczyć lednicę zbożową, miniarki, mszyce i żółwinka zbożowego. Ważne przy ochronie upraw przed szkodnikami jest prowadzenie prawidłowego płodozmianu, używanie rekomendowanych odmian, poprawna

Rośliny lecznicze
Przytulia czepna – opis, występowanie, szkodliwość, zwalczanie i właściwości

dostaje się z miedz, skrajów i nieużytków. Najczęściej zachwaszcza jednak zboża ozime, rzepak, buraki, len i ogrody warzywne. Stanowi problem na całym terenie Polski, jednak (...) zagęszczenia możemy usunąć ją poprzez zaprowadzenie uprawy w międzyrzędziach warzyw i roślin okopowych. Ochrona plantacji przed jej pojawieniem się jest możliwa dzięki bronowaniu zasiewów, które

Rośliny lecznicze
Podagrycznik pospolity – okazały chwast sadów i ogrodów

do zwalczania podagrycznika pospolitego. Z tego względu szczególną wagę powinniśmy przyłożyć do ochrony uprawy przed chwastem zawczasu. Działania profilaktyczne powinny skupić się przede (...) używane do oprysków są różne, w zależności od rodzaju uprawy, w której planujemy przeprowadzić zabieg. Do oprysków truskawek poleca się preparat Azotop New

Chwasty
Perz właściwy – konkurencja dla roślin uprawnych. Sprawdź, jak go zwalczyć!

amonowy – 450-1500g/ha metrybuzyna – 350g/ha, nalistnie (wyłącznie na ziemniaki) propachizafop – 50-80g/ha (rzepak, ziemniaki, buraki, rośliny strączkowe) tepraloksydym – 50-80g/ha Nie ma stuprocentowych sposobów na ochronę plantacji przed pojawieniem się perzu, jednak aby zmniejszyć takie prawdopodobieństwo, należy powstrzymać się przed nawożeniem ziemi

Kuropatwy
Hodowla kuropatw - poruszamy najważniejsze aspekty

rolę od pierwszych dni życia pełni zielonka, na wybiegu wiosną i latem, w zimę zastępuję się ją rzepą. Nioski otrzymują typową mieszankę dla kur niosek.   Introdukcja i ochrona kuropatwy W celu ochrony gatunku kuropatwa jest odławiana zimą, kiedy następują największe straty i

Soja
Efektywna uprawa soi w Polsce? Zobacz!

nasiona podczas kiełkowania, oraz zaszczepić nitraginą zawierająca bakterie Bradyrhizobium japonicum. Szczepienie należy przeprowadzić 3 dni przed siewem nasion lub można zaaplikować szczepionkę bezpośrednio na pole, (...) na ataki dzikich zwierząt, zwłaszcza zajęcy, które na niej żerują. Stosowanie różnych metod ochrony, zapobiega uszkadzaniu roślin przez zwierzęta. Jedną z nich jest metoda mechaniczna,

Pszenżyto
Uprawa pszenżyta jarego - praktyczne porady dotyczące siewu, pielęgnacji i zbioru

to zamiast niego można wykorzystać kultywator ścierniskowy bądź talerzówkę. Zabieg ten należy przeprowadzić na głębokości 6–9 cm, a jeżeli na polu pojawiły się chwasty, to (...) powinna być jak najmniejsza, aby ograniczyć liczbę przejazdów maszyn. Ma to na celu ochronę gleby przez zniszczeniem jej struktury i zapewnia równomierne wschody. Na glebach

Kury
Na czym polega ekologiczna hodowla kur i produkcja jaj?

tradycyjnych metod chowu, bliskich środowisku naturalnemu, bez wykorzystania nawozów sztucznych oraz środków ochrony roślin. Produkty pochodzące od zwierząt utrzymywanych w warunkach ekologicznych są (...) Dobrą paszą uzupełniającą niedobory energetyczne i dobrze wpływającą na jakość piór są rośliny oleiste-rzepak, słonecznik oraz ich wytłoki. Ogromną rolę w żywieniu drobiu odgrywają zielonki,

Chwasty
Włośnica sina – uporczywa trawa, zachwaszczająca uprawy szerokorzędowe

w rzepaku: Fuego Extra 500 SC, Meteor 500 SC, Butisan Duo 400 EC, Command Top 375 CS. Oprócz zachwaszczania wspomnianych upraw, włośnica jest bardzo kłopotliwa w uprawie prosa, ponieważ po wzejściu pierwszego liścia następuje zahamowanie wzrostu rośliny, co sprzyja rozwijaniu się chwastów. W tym czasie potrzebne są działania ochronne,

Chwasty
Jasnota purpurowa – uciążliwy w zwalczaniu chwast

rozpleniła i istnieje ryzyko, że może stanowić zagrożenie dla plonu, warto zastosować ochronę chemiczną. Do zwalczania jasnoty zarejestrowano bardzo dużo herbicydów – jest to ważne (...) innymi preparat Glean 75 WG). Wymienione substancje przeznaczone są do oprysku zbóż i rzepaku. Jeżeli chcemy wykonać opryski w kukurydzy, możemy użyć preparatu

Rośliny lecznicze
Gwiazdnica pospolita – uporczywy chwast terenów wilgotnych

środki chemiczne. Profilaktyka Profilaktyka w tym wypadku polega na starannym przeprowadzeniu prac przedpolnych, doborze kwalifikowanego materiału siewnego, systematycznym odchwaszczaniu upraw i terenów do nich przyległych, a także unikaniu nadmiernego nazwożenia azotem. Innym zabiegiem ochronnym, który możemy zastosować, jest przekopywanie pola przed uprawą, ponieważ nasiona gwiazdnicy źle kiełkują

Rośliny lecznicze
Pokrzywy zwyczajnej dwa oblicza: zioło i uciążliwy chwast w jednym

w roślinach okopowych, strączkowych i w warzywach, w dużej mierze zachwaszcza również rzepak jary, w którym może robić spore szkody.   (...) i podkaszanie miedz i skrajów pól powinno przynieść pożądany rezultat – to jest ochronić uprawę polową przed nadmiernym zagęszczeniem pokrzywy. Chwast jednak rozprzestrzenia się tak

Kapusta
Jak uprawiać brokuły? Odkrywamy sekrety uprawy brokułów

szara pleśń, kiła kapusty Choroby fizjologiczne: biczykowatość kalafiora Szkodniki: mszyca kapuściana, mszyca brzoskwiniowa, bielinek kapustnik, bielinek rzepnik, tantniś krzyżowiaczek, piętnówka kapustnica, błyszczka jarzynówka, pchełki, śmietka kapuściana Ochronę brokułu prowadzi się zgodnie z zaleceniami podanymi w aktualnym Programie Ochrony Roślin Warzywnych.

Gorczyca
Gorczyca sarepska - charakterystyka, odmiany i uprawa

a szkodnikami jej są: chowacz podobnik, pryszczarka kapustnika, pchełki ziemne i słodyszek rzepakowy. Gorczycę sarepską najlepiej zbierać dwuetapowo, aby zapobiec osypywaniu się nasion (...) 110–122 Jajor E., Mrówczyński M., „Ogólne zasady agrotechniki istotne w integrowanej ochronie roślin. Przygotowanie do zbioru, zbiór, transport i przechowywanie”, (w:) „Metodyka integrowanej

Rośliny pastewne
Życica westerwoldzka (rajgras holenderski) ‒ wyśmienita trawa paszowa!

gruntach ornych rocznych użytków zielonych, a także jako międzyplon po zbożach lub rzepaku. Zwalczanie Rajgras holenderski w uprawach szerokorzędowych i zbożach (...) czemu nie należy do uciążliwych chwastów. Niemniej, by jej uniknąć, powinniśmy podejmować działania ochronne, takie jak dbanie o czystość materiału siewnego i systematyczne pielenie.

1 2

Rynek Rolny to pierwszy profesjonalny branżowy portal rolniczy z giełdą rolną. Darmowe ogłoszenia rolnicze i aktualne ceny produktów rolnych. Sprzedawaj i Kupuj z nami!

Sulejkowska 56/58 lok 215
04-157 Warszawa, Polska

Telefon: 790 025 265, 790 540 404

Email: kontakt [małpa] rynek-rolny.pl

Newsletter

Fundusze Europejskie – dla rozwoju innowacyjnej gospodarki