Uprawa śliwy domowej – mirabelki. Zasady pielęgnacji, odmiany i zagrożenia

Śliwa domowa - mirabelka Śliwa domowa mirabelka

Mirabelka to odmiana pochodząca od gatunku śliwy domowej (Prunus domestica L.), podgatunku lubaszka, określane jako typ insititia. Uprawiana do 20 lat, ale może dożyć 30–35 lat. Często mylona jest z ałyczą (śliwa wiśniowa), choć odróżnia je wiele cech. U mirabelki miąższ bardzo dobrze odchodzi od pestki, natomiast u ałyczy jest zwarty i mocno z nią powiązany. Ponadto owoce śliwy wiśniowej są zwykle kwaskowate i cierpkie, mirabeli natomiast słodkie lub słodko-kwaśne.

Mirabelki to niskie drzewa (3–6 m), kwitnące na przełomie kwietnia i maja oraz owocujące od 2.–4. roku po posadzeniu. Są dość odporne na mróz, przymrozki i niektóre choroby. Szczepi się je na ałyczy. Na mirabelkach, zwykle latem, pojawiają się małe, kuliste, żółte lub zielonkawożółte, słodkie i aromatyczne owoce, o ciemnożółtym miąższu, łatwo odchodzącym od pestki. Osiągają różną masę, od 5 do 25 g, w zależności od odmiany. Owoce zawierają bardzo dużą ilość wody, cukru oraz niewielką kwasu jabłkowego, który nadaje im lekką kwasowość.

Mirabelka coraz częściej uprawiana jest w Niemczech, tam wzrasta zainteresowanie nią i trwają prace hodowlane nowych odmian. U naszych sąsiadów mirabelki bywają nawet droższe niż śliwki węgierki. W Polsce nie cieszą się taką popularnością jak kiedyś, spotykane są najczęściej w ogrodach przydomowych i ogródkach działkowych.

Odmiany

Odmiany spotykane w ogrodach to m.in. Mirabelka z Nancy, Mirabelka Flotowa, Brennergold, Bellamira i Miragrande. Żadne z wyżej wymienionych nie są wpisane do Krajowego Rejestru COBORU.

Mirabelka z Nancy: Drzewo średnio rosnące o wzniesionych pędach, plenne, średnio odporne na mróz. Wcześnie owocuje, zwykle corocznie, choć zdarza się, że przemiennie. Odmiana samopylna. Gorzej rośnie na suchych glebach, wymaga nawadniania. Wytwarza małe (ale duże jak na mirabelki) owoce, o masie 16–25 g, średnio 18 g, owalne, o żółtej skórce z lekkim białym nalotem. Mogą być pokryte pomarańczowym rumieńcem. Miąższ jest żółty, słodko-kwaśny, smaczny, soczysty i dobrze odchodzący od pestki. Owoce dojrzałość zbiorczą osiągają od połowy lipca do początku sierpnia, choć w niektórych źródłach podawany jest koniec sierpnia. Łatwo odchodzą od drzewa, dojrzałe opadają, dlatego nie należy opóźniać zbioru. Dobrze znoszą transport. W Polsce rzadko uprawiana odmiana, a szkoda, ponieważ owoce są doskonałe do produkcji kompotów, także do bezpośredniego spożycia.

Mirabelka Flotowa: Drzewo początkowo silnie rośnie, po rozpoczęciu owocowania wzrost słabnie. Wcześnie owocuje, corocznie, lecz nierównomiernie. Odporne na mróz i choroby grzybowe, tolerancyjne na szarkę. Odmiana samopylna. Wytwarza małe owoce, mniejsze niż u odm. Mirabelka z Nancy, o masie 10–15 g. Mają złotożółtą skórkę, z lekkim, różowym odcieniem, pokrytą delikatnym, białym nalotem i czerwonymi cętkami. Miąższ jest żółty, smaczny, słodki, bardzo aromatyczny, dobrze odchodzi od pestki. Owoce dojrzałość zbiorczą uzyskują od końca lipca do połowy sierpnia. Niestety dojrzałe łatwo opadają z drzewa oraz słabo znoszą transport. Polecane są jako owoce deserowe lub do produkcji dżemów i jogurtów. W Polsce odmiana uprawiana na Dolnym Śląsku.

Bellamira: Średnio silnie rosnące drzewo owocujące po 4–5 roku od posadzenia. Owoce są duże jak na mirabelki, większe nawet niż u odm. Mirabelka z Nancy. Posiadają żółtą skórkę z czerwonymi cętkami. Miąższ jest żółty, soczysty, aromatyczny, dobrze odchodzący od pestki. Owoce zawierają duże ilości cukru, co czyni je doskonałymi składnikami do produkcji alkoholu. Polecane są również jako owoce deserowe oraz na przetwory. Dojrzałość zbiorczą uzyskują w połowie sierpnia, nie opadają, nie są podatne na pękanie podczas deszczu oraz dobrze znoszą transport. Odmiana dość odporna na moniliozę i tolerancyjna na szarkę.

Miragrande: Silnie rosnące, samopylne drzewo. Zawiązuje stosunkowo duże owoce jak na mirabelkę, owalne, złotożółte z czerwonymi kropkami. Miąższ jest żółty, soczysty i aromatyczny, dobrze oddziela się od pestki. Owoce nie opadają po dojrzeniu i nie pękają podczas deszczu. Drzewo odporne na choroby grzybowe i tolerancyjne na szarkę.

Brennergold: Drzewo wytwarza bardzo małe, lecz aromatyczne owoce o żółtej skórce. Ze względu na dużą zawartość cukru polecane do wyrobu alkoholi.

Wymagania

Śliwy są roślinami klimatu umiarkowanego i chłodnego, dlatego dobrze rosną w naszym kraju. Niektóre odmiany mogą znosić temperatury do -30°C. Do prawidłowego rozwoju wystarcza im średnia suma opadów wynosząca minimum 600 mm. Tam, gdzie jest niedostatek wody, należy prowadzić nawadnianie. Niedobory uzupełnia się przez deszczowanie lub linie kroplujące, zwykle jednak nie jest to bardzo konieczne. Źle jednak znoszą obfite opady latem, ponieważ owoce wtedy podatne są na pękanie i gnicie. Dobrze rosną na przepuszczalnych, zasobnych w składniki pokarmowe glebach o pH=5,5–6,0. Wolą lessy, wyższe mady, czarnoziemy, słabiej rozwijają się na zbyt wilgotnych lub bardzo piaszczystych ziemiach. Lepiej rosną na lekko wzniesionych, słonecznych terenach.

Uprawa

Przed sadzeniem należy wykonać dokładną analizę chemiczną gleby, aby móc dostosować dawki nawozów. Stanowisko należy także odpowiednio odchwaszczać, również podczas wzrostu śliw, pamiętając, że źle znoszą herbicydy doglebowe. W pierwszym roku po posadzeniu zwykle potrzebują 30–50 kg azotu, w drugim 40–60 kg, a w następnych latach dwa razy tyle, 80–120 kg.

Drzewka przeznaczone do sadzenia powinny być zdrowe, wolne od chorób i szkodników, o dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym. Korzenie nie mogą być przesuszone i uszkodzone, istnieje wówczas ryzyko słabego przyjmowania się do gleby. Ważne jest, by po zakupie zabezpieczać system korzeniowy przed utratą wody i, jeśli kupowane były jesienią, przed przymrozkami. Drzewka powinny pochodzić z kwalifikowanej szkółki. Sadzi się je w rozstawie między rzędami 4 x 2–3 m w rzędzie. Rzadko jednak w Polsce prowadzona jest ich uprawa towarowa, raczej spotkamy je w ogrodach przydomowych, gdzie sadzi się je pojedynczo lub w luźniejszej rozstawie. Sadzenie wiosną lub jesienią wykonuje się od razu po zakupie. Zwykle są to drzewka szczepione na ałyczy. Wykopuje się dołek większy niż system korzeniowy, przed sadzeniem obcina się uszkodzone korzenie, a pędy można lekko przyciąć, o ok. 1/3 długości. Roślinę umieszcza się w dołku, tak by miejsce okulizacji znajdowało się ponad powierzchnią ziemi i odmiana szczepiona nie ukorzeniła się. Następnie zasypuje się miejsce sadzenia żyzną glebą, ugniata wokół pnia i wykonuje misę do podlewania. Po sadzeniu śliwę jednorazowo obficie się podlewa.

Choroby i szkodniki

Do najczęściej porażających mirabelkę chorób należą: brunatna zgnilizna drzew pestkowych (monilioza), dziurkowatość liści drzew pestkowych, torbiel śliwy, rak bakteryjny drzew owocowych, ospowatość śliwy (szarka), srebrzystość liści. Szkodniki atakujące śliwy to m.in. pordzewiacz śliwowy, misecznik śliwowy, owocówka śliwkóweczka, owocnica żółtoroga, owocnica jasna, mszyce.

Oprócz profilaktycznych zabiegów w celu ochrony roślin, takich jak wycinanie porażonych pędów, odchwaszczanie czy inne proste zabiegi agrotechniczne, stosuje się opryski środkami podanymi w aktualnym programie roślin sadowniczych.

 

Autor: Joanna Żołnierkiewicz

Bibliografia:

Czynczyk A. i inni, „Sadownictwo”, wyd. Hortpress, Warszawa 2002 r., s. 298–308

Grzyb Z. S., „Mirabelki” [w:] „Szkółkarstwo” nr 01/2004 r.

Hodun G., „Śliwy”, wyd. Działkowiec, Warszawa 2008 r.

Klimek G., „Sadownictwo 2”, WSiP, Warszawa 2000 r., s. 109–134

Mika A., „Sad dochodowy”, wyd. Hortpress, Warszawa 2010 r., s. 216–236

Pieniążek S. A. (red.), „Sadownictwo”, PWRiL, Warszawa 2000 r., s. 43–44

Prat J.Y., „Abc sadownictwa”, Delta, Warszawa 2010 r. , s. 54–59

Rejman A. (red.), „Pomologia”, PWRiL, Warszawa 1994 r., s. 186–249

Komentarzy (1)

  1. Majka

    Pamiętam jak kiedyś pełno było tych mirabelek, nawet w miastach.

Dodaj komentarz

Rynek Rolny to pierwszy profesjonalny branżowy portal rolniczy z giełdą rolną. Darmowe ogłoszenia rolnicze i aktualne ceny produktów rolnych. Sprzedawaj i Kupuj z nami!

Sulejkowska 56/58 lok 215
04-157 Warszawa, Polska

Telefon: 790 025 265, 790 540 404

Email: kontakt [małpa] rynek-rolny.pl

Newsletter

Fundusze Europejskie – dla rozwoju innowacyjnej gospodarki