Cebula zwyczajna - właściwości, odmiany, metody uprawy i wymagania

Cebula zwyczajna Cebula - sadzenie

Cebula zwyczajna (Allium cepa L.) jest jednym z najczęściej uprawianych warzyw na świecie. Jej pochodzenia do końca nie wyjaśniono. Uważa się, że nie występuje obecnie w stanie dzikim. W Polsce uprawiana od XIV w. jako roślina odżywcza, lecznicza i przyprawowa. Dzięki wielu metodom uprawy dostępna jest na rynku przez cały rok.

Jest rośliną wieloletnią uprawianą jako dwuletnia. W pierwszym roku tworzy cebule stanowiące część jadalną. Zbudowane są z piętki, z której wyrastają korzenie i liście – mięsiste pochwy liściowe oraz szczypior. System korzeniowy słabo rozwinięty. Zewnętrzne pochwy liściowe cebuli, zwane łuskami, są suche i chronią wnętrze. W drugim roku cebula wytwarza pędy kwiatostanowe zakończone baldachem. Owocem jest torebka zawierająca kilka drobnych nasion, które utrzymują zdolność kiełkowania do 3 lat. W 1 g znajduje się 250–350 sztuk.

Znaczenie gospodarcze

Cebula ma ogromne znaczenie gospodarcze w naszym kraju. Rocznie na jednego mieszkańca przypada ok. 9–10 kg tego warzywa. Spożywana jest na surowo, a także gotowana, smażona, marynowana. Używana do suszu, mrożonek, sałatek, bywa nawet prażona. Bardzo częsta w uprawach amatorskich, przydomowych ogrodach. W 2012 r. areał upraw cebuli obejmował ok. 25 tys. ha, co stanowi ok. 14% upraw wszystkich warzyw. Niestety notuje się spadek wielkości powierzchni w stosunku do poprzednich lat. Ponadto zbiór w 2012 r. wyniósł 642 tys. ton. Corocznie ok. 20% zbiorów przeznaczanych jest na eksport. Cebula uprawiana w Polsce ceniona jest przez zagranicznych konsumentów ze względu na jej delikatny, słodki smak i aromat.

Wartości lecznicze

Nie bez powodu uznawana jest za roślinę leczniczą. W swoim składzie zawiera duże ilości witamin A, B1, B2 i C. Ma również dużo wapnia i potasu, dzięki czemu działa odkwaszająco. To przede wszystkim olejki eteryczne odpowiadają za właściwości zdrowotne. Zawierają fitoncydy, przede wszystkim allicynę i allinę, działające przeciwbakteryjnie. Te roślinne związki nadają jej również ostry smak i zapach wywołujący łzy. Cebula zawiera także kwercetynę i kemferol oraz ważny w diecie człowieka selen działające przeciwutleniająco i przeciwnowotworowo.

Odmiany

Ze względu na długość okresu wegetacyjnego rozróżnia się odmiany wczesne (80–100 dni), średnio wczesne (100–120 dni), średnio późne i późne (powyżej 120 dni). W Polsce najczęściej uprawiane są odmiany średnio późne i późne przeznaczane do przechowywania.

Odmiany charakteryzuje się również na podstawie kształtu i wielkości cebuli oraz barwy łusek. Kształt może być spłaszczony, kulistospłaszczony, kulisty, jajowaty, a także wydłużony. Łuski mogą przyjmować barwę białą, czerwoną, słomkową, słomkowożółtą, brązowożółtą lub żółtą.

W krajowym rejestrze COBORU znajduje się kilkadziesiąt odmian cebuli.

Tabela 1. Opis wybranych odmian cebuli

Odmiana

Okres wegetacji

Kształt cebuli

Barwa łuski

Przeznaczenie

Uwagi

Cymes

Średnio wczesna

Kulisty, kulistospłaszczony

brązowożółta

Bezpośrednie spożycie, długotrwałe przechowywanie, przetwórstwo

Do produkcji dymki, odporna na infekcje grzybowe

Inga

Średnio późna

Jajowaty, kulisty

słomkowożółta

Bezpośrednie spożycie, przetwórstwo, długotrwałe przechowywanie

Odporna na infekcje grzybowe, cebule o średnicy powyżej 7 cm

Jambalaya

Średnio późna

Spłaszczony

żółta

Grillowanie, marynowanie, przechowywanie

Bardzo smaczna

Ławica

Późna

kulisty

słomkowożółty

Bezpośrednie spożycie, długotrwałe przechowywanie

Mocny system korzeniowy, mała podatność na mączniaka rzekomego

Karmen

Średnio wczesna

Kulisty

czerwona

Długotrwałe przechowywanie

Bez tendencji do bączastych cebul

Polanowska

Średnio późna

Kulisty

brązowożółta

Bezpośrednie spożycie, przetwórstwo, długotrwałe przechowywanie

Wysoki plon, cebule o średnicy powyżej 7 cm, do produkcji dymki

Rawska

Średnio wczesna

Kulisty

Słomkowożółta

Bezpośrednie spożycie, długotrwałe przechowywanie

Do produkcji dymki

Supra

Późna

Kulisty

Żółta

Bezpośrednie spożycie, długotrwałe przechowywanie

Plenna, cebule o średnicy powyżej 7 cm, silny system korzeniowy

czytaj dalej...

NIE PŁACZ NAD CEBULĄ – ZMIERZ SIĘ Z NIĄ! ODPOWIEDZ NA PYTANIA DOTYCZĄCE TEGO WARZYWA [QUIZ]

[1/13] Z botanicznego punktu widzenia jadalna część cebuli (tzw. piętka) to:

Dodaj komentarz

Rynek Rolny to pierwszy profesjonalny branżowy portal rolniczy z giełdą rolną. Darmowe ogłoszenia rolnicze i aktualne ceny produktów rolnych. Sprzedawaj i Kupuj z nami!

Sulejkowska 56/58 lok 215
04-157 Warszawa, Polska

Telefon: 790 025 265, 790 540 404

Email: kontakt [małpa] rynek-rolny.pl

Newsletter

Fundusze Europejskie – dla rozwoju innowacyjnej gospodarki