Wyjaśniamy, czym jest gęstość gleby i jaki ma wpływ na uprawę

Właściwości gleby Gęstość gleby

Gleba składa się z trzech faz: stałej (cząstki mineralne, mineralno-organiczne, organiczne), płynnej (roztwór glebowy) i gazowej (powietrze glebowe). We wszystkich stale zachodzą pewne procesy i zmiany, które mają wpływ na jej właściwości.

Do jej podstawowych właściwości fizycznych zalicza się m.in. gęstość (dawniej ciężar właściwy). Wielkość gęstości gleby ściśle związana jest z gęstością fazy stałej (gęstość właściwa) i objętością wolnych porów glebowych (gęstość objętościowa).

Gęstość właściwa jest to stosunek masy stałej fazy gleby do jej objętości wyrażana w gramach na 1 cm3 lub kilogramach na m3. Gęstość gleb mineralnych Polski waha się w granicach 2,40–2,80 g·cm-3 (średnio 2,65 g·cm-3), gleb organicznych natomiast 1,55–2,42 g·cm-3. Wartości te wyznacza się za pomocą piknometru (kolby miarowej) w stałej temperaturze i oblicza ze wzoru ρ=Ms/Vs, gdzie Ms oznacza masę próbki suchej, a Vs jej objętość.

Gęstość objętościowa, ogólnie rzecz ujmując, jest to pełna objętość gleby (części stałe + pory) wyznaczana wzorem ρ =M/V, gdzie M to masa próbki o nienaruszonej strukturze, a V to objętość próbki o nienaruszonej strukturze. Można ją oznaczać w dwóch formach – zaraz po pobraniu (z zawartą w niej wodą) i nosi wtedy nazwę gęstości objętościowej chwilowej lub po wysuszeniu w 105°C, nazywana jest wówczas gęstością objętościową rzeczywistą.

Gęstość objętościowa pomaga w określeniu stosunków powietrznych gleby, tj. im jej wartość jest niższa, tym gleba jest bardziej przewiewna i pulchna (cząstki są luźniej ułożone). Zależna jest ona od struktury gleby, poziomu rozdrobnienia cząstek oraz zawartości próchnicy (im gleba bardziej próchniczna, tym luźniejsza). W glebach mineralnych wynosi zwykle 0,75–1,90 g·cm-3, w glebach mineralno-organicznych 0,55–0,95 g·cm-3, a w organicznych 0,08–0,75 g·cm-3. Zabiegi agrotechniczne znacznie obniżają wartość gęstości objętościowej w wierzchniej warstwie gleby, jest ona pulchniejsza i bardziej uprawna.

 

Autor: Joanna Żołnierkiewicz

Bibliografia:

Krężel R., Parylak D., Zimny L., „Zagadnienia uprawy roli i roślin”, wyd. AR, Wrocław 1999 r., s. 64–66

Uggla H., „Gleboznawstwo rolnicze”, PWN, Warszawa 1981 r., s. 140–144

Zawadzki S. (red.), „Gleboznawstwo”, PWRiL, Warszawa 2009 r., s. 105–107

Zawadzki S., „Podstawy gleboznawstwa”, PWRiL, Warszawa 2002 r., s. 82–84

ROŚLINY WCALE NIE TAKIE ZNANE! SPRAWDŹ SIĘ W NIECODZIENNYCH PYTANIACH

[1/10] Które drzewo w średniowiecznej Europie było czczone jako symbol boga piorunów?

Dodaj komentarz

Rynek Rolny to pierwszy profesjonalny branżowy portal rolniczy z giełdą rolną. Darmowe ogłoszenia rolnicze i aktualne ceny produktów rolnych. Sprzedawaj i Kupuj z nami!

Sulejkowska 56/58 lok 215
04-157 Warszawa, Polska

Telefon: 790 025 265, 790 540 404

Email: kontakt [małpa] rynek-rolny.pl

Newsletter

Fundusze Europejskie – dla rozwoju innowacyjnej gospodarki